kontzertua

Sustatu 2001. urtean sortu zen CodeSyntax eta Goiena enpresen bitartez eta euskaraz idatzitako webglog kolektibo bezala definitzen da. Garai hartan Euskal Herriko interneteko erabiltzaileen artean fobia zabalduta zegoen eta esan daiteke teknologia berriei muzin egiten zietela. Sustatu barrera hori apurtu nahi zuen eta handik gutxira erreferentzia bihurtu zen iraultza berri bat ekarriz. Euskal Herrian oraindik ez ziren blogak existitzen beraz aitzindari bilakatu zen formatu berritzaile batekin.

Esan behar dut Sustatu ezagutzen nuela klasean honi buruz hitz egin zigutelako. Egia esan pena merezi duen webgunea da. Diseinu aldetik polita eta ongi egina dagoela esango nuke. Hainbat gai jorratzen dira: interneteko kontuak, teknologia berriak, hizkuntza eta noizbehinka eguneroko albisteak. Niretzat interesgarriena da erabiltzaileari aukera ematen zaiola albisteak idazteko. Hori eskertzekoa da idaztea gustatzen bazaizu eta zerbait partekatu nahi baduzu. Gainera sare sozialen bitartez iruzkinak egiteko aukera ematen da ere bai.

Albistegi alternatibo bat bilatzen ari bazara Sustatu aukera on bat da. Gainera euskararekin konpromisoan.

Internet erabiltzen dugunok eta batez ere kontu asko ditugunok, beti tranpa berdinean erortzen gara pasahitz bat sortzeko orduan. Pasahitz berbera erabiltzen dugu toki guztietan, familiarren izenak erabiltzen ditugu, data bereziren bat idazten dugu eta beste batzuetan paper batean apuntatzen ditugu ez ahazteko. Hau ohikoena da kasu gehienetan eta ez dago ondo egina. Pasahitz erraz bat erabiltzen badugu eta intentzio txarrak dituen norbait lortzen badu, arazoak izan ditzakegu. Horregatik neurri batzuk hartu behar ditugu gure segurtasuna gogortzeko. Neurri hauek izan daitezke esate baterako hitzez eta zenbakiz osatutako pasahitzak erabili, inoiz idatzi inguruko pertsonen izenak, datak saihestu, ez erabili beti pasahitz berbera toki guztietan, paper batean idazten badugu ez utzi bistan…

Aitortu behar dut egoera honi ez diodala kasu asko egiten eta pasahitz bat sortzeko orduan ez dudala asko pentsatzen. Askotan beti berdina erabiltzen dut gero ahaztuko zaidala pentsatzen dudalako. Artikulua irakurrita ohartzen nahiz argiago ibili behar garela kontu hauekin eta ez garela hain fidakorrak izan behar. Gure pribatutasuna mantendu behar dugu beti, batez ere edonor sar daitekeen leku batean, esaterako internet. Garai hauetan pertsona oso bizkorrak daude kanpoan eta ezin diegu gauzak erraztu. Beraz, argi ibili beharko gara, pasahitz eraginak erabiltzen eta segurtasun aholkuak jarraitzen.

Bestela hor daukagu EAJko blogari bati gertatu zitzaiona. Pertsona hau bere blogean bere partidua kritikatzen zuen eta horren ondorioz bota zuten. Nire ustez blog batean nahi duguna idatzi dezakegu baina beti kontu handiz, inori kalte egin gabe eta ondorioetan pentsatuz.

Ondorioez hitz egiten badugu beste kasu bat etortzen zait burura. Pasadan urtean eskandalu mediatiko bat egon zen Estatu Batuetan. Gauza zen telebistan agertzen zen aurkezle batek bere bizitza profesionala arriskuan jarri zuela bere bizitza pribatua publiko bihurtu zenean. Gero barkamena eskatu zuen publiko aurrean eta gauzak konpondu ziren.

Kasua da orain pribatutasun gutxi dagoela teknologia berrien eta morboaren menpe dagoen mundu honetan. Badirudi gure bizitzak kontrolatuta daudela eta gure ekintzak baldinpetuta daudela. Kontu handiz jokatu behar dugu bestela ondorioak txarrak izan daitezke.

Denok dakigu interneten gauza guztiak oso bizkor aldatzen direla eta etengabe edukiak berritzen ari direla. Gauza berbera gertatzen da telebistan. Aldaketa hauek teknologiaren aurrerapenei sor dizkiogu. Gaur  ikus-entzunezkoak, interneten izaten ari diren eragina azalduko dut entzundakoaren eta nire iritziaren arabera.

Esan bezala ikus.entzunezko mundua aldaketa izugarri bat bizitzen ari da. Orain arte telebista, irratia eta horrelako hedabideek gauza bakarra ziren. Hau desabantaila bat zuen. Programazioa kontsumitzerako orduan mugatuak geunden. Orain interneti esker hau aldatu egin da. Gaur egun bakoitzak erabakitzen du zer ikusi, non ikusi eta zein ordutan ikusi. Askatasun gehiago dugu edukiak kontsumitzerako orduan. Dagoeneko badago aparailu bat programatzen duzuna, telebistatik edozer grabatzeko erabiltzailea bertan izan ez arren. Hau etorkizunean zer gertatuko den pista bat bezala hartzen dut nik. Urte gutxi barru, orain ez bada, telebista gutxi erabiliko dugula uste dut. Interneti esker edozein film, telesail, irratsaio… ikus dezakegu nahi dugun tokian edozein momentuan. Hedabideek egoera honetaz jabetzen dira eta bere eduki guztiak interneten jartzen ari dira, telebista interneten sarraraziz.

Baina hedabideez aparte, edonork egin dezake telebista interneten. Bakarrik kamara bat eta gogoak behar dira sarean ikus-entzunezkoak igotzeko. Internet aukera hori ematen du. Ez gara profesionalak izan behar ikus-entzunezkoetan aritzeko. Eta adibide honena hitzaldian ezagutu dugun pertsonak dira. Beraiek ez dira profesionalak, baina gustuko dute kamerekin aritzea ikus-entzunezkoak egiten. Egun batean programa bat egitea pentsatu zuten eta hori zabaltzeko aukerarik onena internet zela ikusi zuten. Beraz martxan jarri zuten proiektua eta orain interneten ikus dezakegu beraien lana. Horretaz gain beste webgune interesgarriak ikusi ditzakegu sarean non kalitatezko telebista egiten den: BalzakTV,Lostintv…

Mundu berri baten ateak irekitzen ari dira. Esan bezala orain edonork egin eta zabaldu ditzake bideoak. Milaka WebTv agertzen ari dira non erabiltzaileak serieak, programak edo nahi duena igotzen dutenak. Niri gehien gustatu zaidana izan da, jakitea edonork egin dezakeela lan ikus-entzunezkoekin. Sormena, gogoak eta denbora dedikatzea bakarrik besterik ez da behar, softwarea erabiltzeaz gain. Gaur egun, ikus-entzunezko mundua oso konpetitiboa da eta ez da erraza lanpostu finko bat lortzea. Baina teknologiari esker orain mundu horretan lan egin dezakegu eta ideia edo egitasmo bat aurrera eraman nahi badugu, egin dezakegula jakin behar dugu. Bestela hor dago “el Cosmonautaren” kasua. Egia da ez dugula dirurik irabaziko, baina gauza hauek ez dira diruarengatik egiten baizik eta gustuko zerbait zabaltzeko asmoarekin. Norbaiti gure ideia gustatzen bazaio eta laguntza ekonomikoak ematen badizkigu, hobeto. Baina hori beste kontu bat da.

Esan behar dut orain dela bi hilabete pixkat etsituta nengoela. Beraz hemendik kanpo curriculuma bidaltzea erabaki nuen. Hainbat egunkarietara bidali nuen ea zer gertatzen zen ikusteagatik. Egia esan ez nuen erantzunik espero. Baina gaur goizean txundituta geratu nintzen. Postontzia ireki bezain pronto, gutun bat erori egin zen. Gutun bakarra zegoen. Beraz hartu eta kuriositate handiz aztertu nuen. ABC egunkariaren logoa agertzen zelako batez ere. Hasieran harrituta nengoen baina gutuna ireki ondoren eta irakurtzen joan ahala, nire bihotzaren taupadak bizkortuz joan ziren. Ezin nuen sinetsi bertan jartzen zuena. ABC egunkariko zuzendariak bidalitako gutuna zen. Bertan eskaintza erakargarri bat zegoen. Egunkari horretan lanpostu bat eskaintzen zidaten gastu guztiak ordainduta. Arazoa zen hurrengo egunerako bertan egon behar nintzela eta azkeneko hegazkina bost ordutan ateratzen zela.

Baina zergatik eskaintzen zidaten horrelako lanpostu bat ni ezagutu gabe? Txantxa bat izango zen edo norbait nitaz barre egin nahi zuen? Zer dela eta gutun hau? Nahastuta nengoen eta gainera denbora gutxi nuen zer egin erabakitzeko. Alde batetik egia bada, nire ametsa beteko egingo zen eta kazetari bezala lan egiteko aukera agertzen zen. Baina beste aldetik pena ematen zidan orain arte nuen bizitza uztea. Momentu horretan zalantza asko nituen buruan.

Azkenean erabaki bat hartu nuen. Beraz bizkor maleta egin lau gauzekin eta ziztu bizian aireportura abiatu nintzen. Agian erotasun bat izan zen baina bizitza honetan zure ametsak bete egin nahi baditugu, arriskatu egin behar garela uste dut. Azken finean ez dakigulako non bukatuko dugun gure hezurrekin eta gure naiak betetzea inportanteena delako zoriontsu izateko.

Betidanik papera erabili da euskarri bezala informazioa zabaltzeko. Teknologia aurrera egiten duenez, euskarri berriak agertu egin dira: telefono mugikorrak, ordenagailuak, pantaila elektronikoak eta mota horretako tresnak. Baina benetako iraultza interneti sor diogu. Interneten ezaugarri garrantzitsuenak dohaintasuna eta askatasuna direla esango nuke. Honi esker edozeinek argitaratu ditzake iritziak, albisteak, informazioa etab. Teknologian aldaketa bat sortzen ari da eta era berean informazioa lortzeko eta zabaltzeko era berri bat agertzen ari da.

Informazioa maneiatzen dutenek, kasu honetan egunkariak, egoera hau aztertu egin dute eta konponbide bat bilatzen ari dira. Orain jendea albisteak edo informazioa bilatzerako orduan, gehienbat internet erabiltzen dute. Azkartasunagatik, berriak etengabe berritzen ari direlako, prezioagatik edo edozein arrazoiengatik sarea nahiago dute. Hori dela eta, egunkarientzat internet aliatu edo etsai bezala joka dezake. Beraz, egunkariek interneten sartzea erabaki dute merkatua ez galtzeko. Orain arte beren zerbitzuak doanik eskaintzen ari dira. Baina gutxika gauzak aldatzen doaz. Erreboluzio hori dela eta, informazioan adituak direnen ustez, papera garrantzia galduko du urte batzuen barru eta beharrezkoa dela teknologia berriez baliatzea informazioa zabaltzeko eta konpetentziari aurre egiteko. Bestela bidean galtzeko arriskua ager daiteke. Beraz, informazioa salgai jarri nahi dute eta norbait sarean egunkari baten irakurle izan nahi badu, ordaindu egin beharko du.

Ni behintzat ez nago guztiz ados. Alde batetik, ez dut ongi ikusten interneten albiste bat irakurtzeko ordaindu beharko denik. Orain arte doan izan da eta horrela jarraitu behar duela uste dut. Bukatzeko, informazioa formatu digitaletan zabaltzea alde positibo batzuk dituela esan nahiko nuke. Arazoa da egunero paper mordoa galtzen dela eta zuhaitz asko mozten direla egunkariak, aldizkariak eta horrelakoak sortzeko. Etorkizunean paperaren erabilera murrizten bada eta ez badugu paper gehiago alferrik galtzen, pausu handi bat emango dugula uste dut.

Aplikazio hau, Microsoft Office edo Open Office softwareen bezala funtzionatzen du antzeko onurak eskaintzen. Beharbada Googledocs, era errazago batean erabiltzeko aukera ematen du. Hortaz aparte, ezaugarri bereizgarri batzuk ditu, bere erabilera erakargarri egiten dituztenak. Hazteko, doan da eta bakarrik interneteko konexioa behar du erabiltzen hasteko. Gmailen kontu bat ireki eta web nabigatzaile bati esker hasten gara lanean. Erabilera oso intuitiboa da eta ez dauka zailtasun handirik.

Lau zerbitzu eskaintzen ditu: testu prozesatzailea, kalkulu orria, aurkezpenak egiteko softwarea eta galdetegiak egiteko aukera. Office bezala baina dohainik. Gero dokumentuak formatu askotan gordetzeko posibilidadea ematen du: PDF, web bezala…

Niri atentzioa gehien eman didana, dokumentu batean pertsona bat baino gehiago lan egiteko aukera ematen duela izan da. Esate baterako, ni futbolari buruzko txosten bat egiten badut, eta jendea bertan ekarpenak egin nahi baditu, aukera ematen da guztiok batera txostena betetzeko. Niretzat aukera hori oso interesantea da. Horrela jendearekin batera idatziak egin daitezke, ideiak konpartitu… lan partekatu bat egiten, gauzak asko erraztuz.

Egia esan ni ez nuen software hau ezagutzen beti Office erabili dudalako. Baina klasean ikusi dudanarekin, programa honetan sakontzea pena merezi duela pentsatzen dut. Aukera asko ematen ditu lan egiteko eta ez du asko errekeritzen. Gainera interesgarriak diren programa asko ditu. Adibidez powerpointak egiteko programa bat du eta beste bat galdetegiak prestatzeko. Hau bereziki gustatu egin zait. Noizbait lagunen artean edo klasean zerbaiti buruz iritziak jaso nahi baditut, programa hau erabili eta listo. Dagoeneko ez dut ia erabili Googledocs, baina hurrengo lanetarako tresna honetan pentsatu egingo dut.

Hasteko kamerei buruz hitz egin du. Gero erabiltzen duen kamera eta objetiboak erakutsi eta beraien ezaugarriak azaldu dizkigu. Lau objetibo mota erabiltzen ditu bakoitza zeregin espezifiko batekin eta zoom jakin batzuekin. Argi utzi zuen bakoitza zeregin ezberdinetarako erabiltzen dela eta argazki mota bakoitzerako objetibo bat edo bestea erabiltzen duela.

Gero bi boluntario eskatu ditu argazki bat egiteko. Beraz klaseko bi lagun atera dira eta bat besteari erretratu bat atera dio. Hau egin du argazkilariek jarraitzen duten lan prozesua azaltzeko. Esan zuenez prozesua honela da: argazkia atera, argazkia ordenagailura deskargatu, aldaketak egin eta gero nahi izatekotan internetera igo. Hau guztia Joxe egin zuen gure aurrean.

Argazkia atera eta gero, ordenagailura pasa egin du eta photoshopekin txukundu egin du. Ondoren truko batzuk erakutsi dizkigu argazkien itxura hobetzeko, enfokea, desenfokea aldatzeko, begien kolorea aldatzeko…

Hau eginda, internetera argazkiak igotzeko plataforma oso ezagun bat erakutsi digu, Flicker. Webgune hau arrakasta izugarria duela argazkilarien artean nabarmendu egin du. Argazkilarientzat oso baliagarria da bertan bere lanak aurkezteko eta besteen argazkiak ikusteko aukera ematen delako. Joxe Felix esan duenez Flicker asko erabiltzen du batez ere bildumak egiteko. Bildumak gai konkretu baten inguruan ateratako argazkien kolekzioak dira. Adibidez “hondartza” aukeratzen badugu gai bezala, bilduma horretan hondartzen irudiak agertuko dira.Bildumen inguruan hitz egin ondoren, webgunearen aukerak eta bera nola erabiltzen duen erakutsi egin digu. Honekin bukatu zuen hitzaldia.

Niri argazkigintza asko gustatzen zait asko praktikatu ez arren, beraz gaia interesgarria iruditu zait. Baina faltan bota egin dut aspektu teknikoen azalpenak, bere ibilbide profesionalaren datuak, kamara ezberdina motak… Flicker ezagutzea ona dela pentsatzen dut argazkilarientzat tresna ona delako. Baina asko hitz egin webguneari buruz eta gauza batzuk soberan egon direla uste dut. Hortaz aparte eskertzekoa izan da hitzaldia, gauza berriak ikastea inportantea delako.

Gero eta jende gehiago erabiltzen ari da nabigatzaile hau. Baita ni ere erabiltzen dut eta ez nau harritzen jendea Firefox erabiltzea. Firefox erabiltzen dugunen artean, software librearen filosofia jarraitzen duela azpimarratuko genuke, hori baita nabigatzaile hau erabiltzeko arrazoirik inportanteenetariko bat. Baina beste asko baditu.  Bilaketak egiterako orduan, Firefox erabiltzea oso egokia da, azkarra, arina eta erabilgarria delako.

Segurtasun aldetik, Phising-erako arriskua minimoa dela esan beharra dago eta arazo bat sortzen baldin bada lau edo bost egunetan, eguneraketa automatikoak deskargatzeko proposatzen dizu. Bestalde, pasahitzak eta formularioetako datuak gogoratzen ditu era erraz batean kudeatzeko aukera emanez.  Internet Explorerekin  konparatzen badugu, ohartuko gara seguruagoa dela, akats gutxiago dituela eta ez du ActiveX moduko teknologia arriskurik sortzen.

Sarean Firefox inguruan iritziak bilatzen baditugu, ikusiko dugu askok abantaila batzuk nabarmentzen dituztela. Esate baterako: pestainen erabilera, hizkuntzen trataera egokia, leihoak blokeatzeko aukera, appletak instalatzeko orduan transparentzia handiagoa eta orriak erakusteko orduan, estandarrak errespetatzea.

Firefox erabiltzeko arrazoi berezi batzuk ditugu euskaldunok. Dagoeneko, oso interesgarri diren bi aplikazio daude deskargatzeko gure nabigatzaile kutun honetan, Xuxen eta Euskalbar. Edozer idazteko oso baliagarriak dira aplikazio hauek eta gainera oso erraz lortu daitezke. Segundo batzuk besterik ez dira behar eta zuzentzaile ortografiko eta hiztegi bilduma erakargarri bat izango ditugu.

Hemendik Firefox erabiltzea gomendatzen dut eskaintzen dituen aukera guzti hauengandik eta hizkuntzarekiko duen jarreragatik.